19 czerwca 2026 r. Komisja Europejska ogłosiła zwycięzcę konkursu Frontier AI Grand Challenge. Celem inicjatywy było wyłonienie podmiotu zdolnego do stworzenia europejskiego modelu sztucznej inteligencji nowej generacji przekraczającego 400 mld parametrów, obejmującego wszystkie 24 języki urzędowe Unii Europejskiej. Zwycięzca otrzyma dostęp do nawet 2,5 proc. całkowitej mocy obliczeniowej infrastruktury EuroHPC przez rok, co stanowi jeden z największych przydziałów zasobów AI w historii Unii Europejskiej.

Jaki konkurs wygrał Domyn?

Konkurs Frontier AI Grand Challenge został uruchomiony przez Komisję Europejską w lutym 2026 r. Uczestnicy mieli przedstawić projekt budowy modelu AI przekraczającego 400 mld parametrów, czyli skali spotykanej dotychczas głównie w najbardziej zaawansowanych systemach rozwijanych przez podmioty z USA i Chin. Zwycięski projekt ma doprowadzić do stworzenia otwartego modelu AI (open source), dostępnego dla europejskich przedsiębiorstw, instytucji publicznych, środowisk naukowych i deweloperów. Model ma obsługiwać wszystkie języki UE i stać się elementem europejskiej infrastruktury cyfrowej.

Kto wygrał konkurs?

Zwycięzcą nie została pojedyncza firma, lecz konsorcjum EUROPA, którego liderem jest włoska spółka Domyn. Komisja Europejska wskazała właśnie ten zespół jako podmiot odpowiedzialny za realizację projektu budowy europejskiego modelu AI nowej generacji. Według organizatorów konkursu rdzeń konsorcjum tworzą włoski lider projektu Domyn oraz dwie niemieckie instytucje: Fraunhofer IAIS oraz Fraunhofer IIS. Projekt ma zostać rozwinięty w szersze europejskie konsorcjum skupiające partnerów z całej UE.

Czym jest Domyn?

Domyn to włoska firma AI z siedzibą w Mediolanie, działająca wcześniej pod nazwą iGenius. Specjalizuje się w rozwiązaniach dla sektorów regulowanych, takich jak finanse, administracja publiczna, przemysł oraz infrastruktura krytyczna. Firma promuje koncepcję tak zwanej sovereign AI, czyli modeli, które mogą być wdrażane we własnej infrastrukturze klienta, bez konieczności przekazywania danych do zewnętrznych dostawców usług AI.

Kim jest CEO?

Założycielem i prezesem Domyn jest Uljan Sharka. To przedsiębiorca związany z włoskim ekosystemem technologicznym, który urodził się w Albanii, a jako nastolatek wyemigrował do Włoch, gdzie od zera uczył się języka i programowania. Choć nie posiada wyższego wykształcenia, dzięki certyfikatom zdobył pracę w Apple i spędził część kariery w Dolinie Krzemowej. Założył iGenius w 2016 r. i od początku rozwijał firmę wokół zastosowań AI dla sektorów objętych ścisłymi regulacjami. W komunikatach związanych z projektem EUROPA dyrektor generalny mocno podkreśla potrzebę budowy europejskich kompetencji w zakresie modeli AI i infrastruktury obliczeniowej.

Kto finansuje Domyn?

Wbrew narracji sugerującej całkowicie narodowy lub europejski projekt, struktura finansowania Domyn obejmuje zarówno inwestorów europejskich, jak i podmioty spoza Europy. Do najważniejszych inwestorów należą europejskie fundusze i instytucje finansowe. Wśród nich wyróżnia się Eurizon Asset Management, należący do grupy Intesa Sanpaolo, oraz Angel Capital Management, czyli family office włoskiego przedsiębiorcy Angelo Morattiego. Do grona udziałowców zalicza się również holenderski bank, ponieważ w 2026 r. ramię inwestycyjne Rabo Investments objęło mniejszościowy pakiet udziałów w Domyn.

Inwestorzy i partnerzy spoza Europy także odgrywają tu istotną rolę. Amerykański gigant bankowy BNY uczestniczy w strategicznej współpracy i inwestycji związanej z rozwojem technologii Domyn. Dodatkowo firma od lat rozwija działalność w Stanach Zjednoczonych, posiadając biuro w Nowym Jorku, a także realizuje projekty infrastrukturalne w partnerstwie z podmiotami ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Publicznie nie są dostępne szczegółowe dane pokazujące dokładny udział kapitału amerykańskiego i europejskiego w strukturze właścicielskiej spółki.

Colosseum – flagowy projekt Domyn

Najbardziej ambitnym projektem firmy poza EUROPA jest Colosseum. Pod tą nazwą kryją się zarówno model językowy Colosseum-355B, jak i ogromna infrastruktura obliczeniowa AI budowana we Włoszech.

Jako superkomputer AI, Colosseum zapoczątkowały wspólne działania z 2025 r., gdy iGenius, amerykańska NVIDIA oraz amerykański Vertiv ogłosiły budowę jednego z największych europejskich centrów danych przeznaczonych dla AI. Projekt wykorzystuje architekturę NVIDIA Grace Blackwell i jest pozycjonowany jako infrastruktura dla zastosowań wymagających wysokiego poziomu bezpieczeństwa oraz zgodności regulacyjnej. Przed fizycznym montażem inżynierowie w pełni odtworzyli i przetestowali całe centrum danych jako cyfrowego bliźniaka w wirtualnym środowisku platformy NVIDIA Omniverse.

Według deklaracji firmy, Colosseum ma wspierać modele przekraczające 1 bilion parametrów i oferować około 115 eksaflopów mocy AI. Cała instalacja w południowych Włoszech wykorzystuje energię odnawialną i umożliwia wdrożenia dla administracji, finansów i przemysłu. W ramach testów tej infrastruktury Domyn zdołał już wytrenować i udostępnić model Colosseum-355B posiadający 355 miliardów parametrów, który potrafi precyzyjnie przetwarzać ponad 50 języków, w tym język polski.

To właśnie przy technologii Colosseum pojawia się najciekawszy aspekt dyskusji o suwerennej AI. Choć Domyn jest firmą europejską, infrastruktura opiera się na amerykańskich rozwiązaniach, takich jak procesory i GPU NVIDIA, platforma NVIDIA DGX, ekosystem CUDA oraz systemy zasilania i chłodzenia cieczą dostarczane przez amerykańską firmę Vertiv. Oznacza to, że projekt zapewnia europejską kontrolę nad modelami, danymi i operacjami, ale nie pełną niezależność od amerykańskiego stosu technologicznego.

Co oznacza zwycięstwo EUROPA?

Wybór konsorcjum EUROPA pokazuje, że Komisja Europejska chce stworzyć własną alternatywę dla dominujących modeli AI rozwijanych przez amerykańskie korporacje. Projekt ma być otwarty, wielojęzyczny i rozwijany na europejskiej infrastrukturze. Jednocześnie przykład Domyn pokazuje, że europejska suwerenność AI oznacza dziś przede wszystkim kontrolę nad modelami, danymi i wdrożeniami, a nie pełną niezależność od amerykańskich dostawców sprzętu i technologii.