Wstęp

18 marca 2026 roku rząd federalny Niemiec przyjął kompleksową strategię rozwoju centrów danych, której wdrożenie do 2030 roku ma podwoić całkowite moce obliczeniowe centrów przetwarzania danych i czterokrotnie zwiększyć infrastrukturę dedykowaną sztucznej inteligencji i HPC.  Jej celem jest również wzmocnienie cyfrowej suwerenności, zapewnienie bezpieczeństwa gospodarczego Niemiec i Europy oraz ograniczenie zależności od pozaeuropejskich dostawców – od oprogramowania po półprzewodniki.

Na wstępie warto zaznaczyć, że Niemcy są już dziś największym rynkiem centrów danych w Europie. Zainstalowana moc przyłączeniowa wynosi 2 980 MW, z czego ok. 500 MW służy aplikacjom AI. Centra danych zużywają rocznie ok. 21 TWh energii elektrycznej – blisko 4% krajowego zużycia brutto. Mimo to, w przeliczeniu na PKB, Niemcy plasują się poniżej europejskiej czołówki, za Holandią, Szwecją i Irlandią. Polska przy Niemczech wypada bardzo blado mając jedynie moc 200 MW co stanowi 6% mocy w Niemczech. Niemcy posiadają przy tym około 2 000 data center  (o mocy >100 kW) i 100 dużych data center  (>5 MW), a odsetek tych dużych o mocy powyżej 5 MW stanowi 48% całości rynku. Segment colocation stanowi ponad 50% udziału, a usługi chmurowe korzystają z 49% całkowitych mocy. Największa koncentracja mocy obliczeniowych w Niemczech zlokalizowana jest w regionie Frankfurt/Rhein-Main (ponad jedna trzecia krajowej całości) co wynika z historycznej rozbudowy data center blisko siedziby banków. Obecnie region Berlin-Brandenburgia oraz inne obszary wydające się korzystne z punktu widzenia przyłączenia do sieci energetycznych, jak Revier Nadrenii, zyskują na znaczeniu.

Cała strategia przedstawia słabe i silne strony w podziale na trzy obszary (energia i zrównoważony rozwój, lokalizacja i powierzchnia, technologia i suwerenność) i łącznie przewiduje podjęcie 28 działań.

Silne i słabe strony w podziale na trzy obszary

Obszar I: Energia i zrównoważony rozwój

Silne strony

• Niemcy charakteryzują się ogólnie bardzo wysokim poziomem bezpieczeństwa dostaw oraz dobrze rozwiniętym systemem zaopatrzenia w energię, a także, w szczególności, infrastrukturą sieciową.
• Ze względu na wysoki udział energii odnawialnej w koszyku energetycznym, dostęp do tzw. umów zakupu energii (PPA) i certyfikatów pochodzenia, w połączeniu ze stosunkowo wysoką efektywnością energetyczną, odpowiednimi regulacjami i wieloma dostępnymi innowacyjnymi technologiami, Niemcy oferują doskonałe warunki dla zrównoważonych centrów danych.
• Już dziś wielu operatorów może pozyskiwać energię elektryczną w sposób neutralny dla klimatu pod względem bilansu energetycznego.

Słabe strony:

• Możliwości przyłączeniowe w sieci energetycznej są ograniczone, zwłaszcza w istniejących obszarach o dużym zapotrzebowaniu;
• długi czas oczekiwania na przyłączenie oraz brak koordynacji między planowaniem energetycznym a zagospodarowaniem przestrzennym utrudniają rozbudowę.
• Ceny energii elektrycznej, w tym opłaty sieciowe, plasują się w górnej trzeciej części rankingu międzynarodowego i obniżają konkurencyjność; przyczyniają się do tego wysokie (oddzielne) opłaty sieciowe i podatki.
• Systemowa integracja z sieciami elektroenergetycznymi i ciepłowniczymi jest wciąż w początkowej fazie, należy zdefiniować jednolite wymagania techniczne dotyczące przyłączenia do sieci (w skali UE).

Obszar II: Lokalizacja i powierzchnia

Silne strony:

• Niemcy oferują atrakcyjne warunki lokalizacyjne dzięki swojemu centralnemu położeniu w Europie, doskonałej łączności (m. in. DE-CIX), a także dobrze rozwiniętej infrastrukturze transportowej i zaopatrzeniowej.
• Regiony klastrowe o długiej tradycji, takie jak Frankfurt/Ren-Men jako część tzw. rynków FLAP-D (FLAP-D = Frankfurt, Londyn, Amsterdam, Paryż i Dublin), a obecnie w coraz większym stopniu również Berlin-Brandenburgię czy Nadrenię Północną-Westfalię, dysponują ugruntowanymi kompetencjami w zakresie planowania oraz dobrze funkcjonującym otoczeniem rynku nieruchomości i finansowania.
• Ponadto obszary wiejskie oferują odpowiednie, zdecentralizowane lokalizacje, między innymi dlatego, że to właśnie tam wytwarzana jest znaczna część energii odnawialnej.
• Dla inwestorów Niemcy są postrzegane jako stabilny rynek o wysokim poziomie pewności popytu.

Słabe strony:

• Z punktu widzenia inwestorów odpowiednie tereny są stosunkowo rzadko dostępne, zwłaszcza w obecnie popularnych lokalizacjach.
• Często brakuje jeszcze dalekowzrocznego planowania lokalizacji i zagospodarowania przestrzennego (m.in. uwzględnienie zmiany przeznaczenia i wielofunkcyjnego wykorzystania istniejących terenów zamiast wyznaczania nowych obszarów), przez co rozwój klastrów nie zawsze jest obecnie strategicznie skoordynowany z infrastrukturą energetyczną i sieciową, wykorzystaniem ciepła odpadowego czy też zaopatrzeniem w wodę.
• Wyzwaniem są również procedury zatwierdzania planowanych przedsięwzięć, postrzegane przez branżę jako zbyt długie, złożone i niejednolite; procedury te często nie są również dostosowane do dużych projektów kampusowych i ogólnie mają silny charakter lokalny.

Obszar III: Technologia i suwerenność

Silne strony:

• Jak pokazują międzynarodowe porównania, Niemcy dysponują doskonałymi, finansowanymi przez państwo centrami obliczeniowymi przeznaczonymi do celów badawczych. Należy do nich np. Centrum Superkomputerowe im. Gaussa (GCS) – składające się z HLRS, JSC i LRZ. Do tego dochodzą Narodowe Centrum Obliczeń Wysokowydajnych (NHR) oraz Narodowa Infrastruktura Danych Badawczych (NFDI).
• Istnieje również wybitna i silna naukowo społeczność specjalistów posiadająca wiedzę specjalistyczną w całym zakresie stosu technologicznego.
• W sektorze komercyjnym gęsta infrastruktura kolokacyjna oraz wysoka łączność sieciowa zapewniają ponadto dobrą podstawę techniczną do budowy suwerennych infrastruktur.
• Centra danych w Niemczech charakteryzują się wysokim standardem technologicznym.
• Niemcy dysponują ponadto innowacyjnymi i wydajnymi przedsiębiorstwami, które oferują technologie do budowy i eksploatacji centrów danych.
• Niemcy aktywnie współtworzą europejskie programy i struktury zarządzania danymi i data center, takie jak EuroHPC, IPCEI Cloud, Gaia-X oraz europejskie przestrzenie danych, które opracowują wspólne podstawy dla suwerennych infrastruktur cyfrowych.

Słabe strony:

• Niemcy dysponują jak dotąd zaledwie niewielkimi komercyjnymi zasobami w zakresie sztucznej inteligencji.
• W dziedzinach przetwarzania w chmurze, obliczeń opartych na sztucznej inteligencji oraz platform istnieje silna zależność od pozaeuropejskich hiper-skalerów. Podlegają one nie tylko prawu UE, ale także przepisom państw trzecich mających wpływ eksterytorialny.
• Alternatywne rozwiązania europejskie nie są jeszcze w stanie konkurować z silnymi na rynku hiper-skalowalnymi dostawcami, zwłaszcza pod względem zakresu usług i skalowalności. Ponadto efekt „lock-in” utrudnia przejście na rozwiązania europejskie i korzystanie z nich.
• Wdrażanie innowacji technologicznych w centrach danych przebiega raczej powoli lub tylko stopniowo, np. w przypadku bezpośredniego chłodzenia gorącą wodą lub modułowych architektur centrów danych.
• Istniejące i planowane centra danych w Niemczech stawiają w obszarze sztucznej inteligencji na sprzęt spoza Europy, a energooszczędne i godne zaufania europejskie półprzewodniki i systemy nie są w stanie przebić się w obliczu quasi-monopolistów.

Cele

Niemcy chcą co najmniej podwoić moc obliczeniową w Niemczech do 2030 roku, a moc obliczeniową przeznaczoną na sztuczną inteligencję – co najmniej czterokrotnie zwiększyć. Niemcy będą przy tym uwzględniać aspekty zrównoważonego rozwoju, wspierać odporną strukturę regionalną oraz w większym stopniu skupiać się na kwestii suwerenności Niemiec i UE.

Rząd chce umożliwić Niemcom, aby pod względem mocy przyłączeniowej na stałe znalazły się wśród najważniejszych lokalizacji centrów danych na świecie, a jednocześnie wyróżniały się wysokim poziomem zrównoważonego rozwoju. Wzmacniamy pozycję Niemiec jako lokalizacji centrów danych będącej wzorem dla Europy, wspierając klastry oraz regionalne i zdecentralizowane inwestycje.

Niemcy wiedzą, że bez kompleksowej transformacji cyfrowej nie można sobie wyobrazić ani stworzyć społeczeństwa przyszłościowego i konkurencyjnej gospodarki. Wydajne moce obliczeniowe są punktem wyjścia do rozwoju innowacyjnych i konkurencyjnych aplikacji AI, dzięki którym można w sposób zrównoważony wykorzystać potencjał produktywności dla gospodarki i świata pracy. Do opracowania innowacyjnych modeli biznesowych, wykorzystania przełomowych technologii, tworzenia innowacyjnych miejsc pracy oraz modernizacji gospodarki, administracji i społeczeństwa potrzebne są wydajne moce obliczeniowe, aby zapewnić dostępność, bezpieczeństwo i suwerenność. Wzmocnienie pozycji Niemiec jako lokalizacji centrów danych jest zatem kluczowym celem strategicznym.

Niemcy chcą podwoić moc obliczeniową centrów danych do 2030 r. w porównaniu z 2025 r. Moc obliczeniową centrów danych wykorzystujących sztuczną inteligencję chcą nawet co najmniej czterokrotnie zwiększyć do 2030 r. w porównaniu z 2025 r. W tym celu chcą tak ukształtować warunki ramowe w obszarach działania: energia i zrównoważony rozwój, lokalizacja i powierzchnia, technologia i suwerenność, aby inwestycje w moce obliczeniowe mogły być realizowane tak szybko, jak rośnie zapotrzebowanie na te moce. Moc obliczeniowa w Niemczech powinna rosnąć wraz z rynkiem i popytem oraz stać się fundamentem wydajnej, suwerennej i zrównoważonej infrastruktury cyfrowej. W tym celu konieczne jest podjęcie działań we wszystkich wymienionych obszarach, które muszą się wzajemnie uzupełniać.

Obszar działania: Energia i zrównoważony rozwój

Niemcy chcą, aby centra danych były zasilane energią w sposób niezawodny, przystępny cenowo i przyjazny dla środowiska. Warunkiem stworzenia przyszłościowej lokalizacji centrum danych jest zatem wydajny i elastyczny system energetyczny. Zapotrzebowanie centrów danych na energię powinno zatem zostać uwzględnione w planowaniu infrastruktury sieciowej na jak najwcześniejszym etapie. Procesy przyłączania do sieci oraz wykorzystanie istniejących mocy przesyłowych powinny w jak najlepszy sposób uwzględniać wymagania centrów danych. Efektywność energetyczna, energia odnawialna, wykorzystanie ciepła odpadowego oraz systemy chłodzenia oszczędzające wodę są kluczowymi czynnikami wpływającymi na zrównoważony rozwój i bezpieczeństwo dostaw, a wszystkie one mają również znaczenie przy wyborze lokalizacji.

Obszar działania: lokalizacja i powierzchnia

Bez odpowiednich lokalizacji lub powierzchni nie ma inwestycji w centra danych. Lokalizacje muszą być wcześnie zidentyfikowane, zabezpieczone w planach zagospodarowania przestrzennego i wyposażone w infrastrukturę. Podejście oparte na silnych lokalizacjach centralnych, jak i zdecentralizowanych, ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia odporności systemu. W duchu zrównoważonego rozwoju należy przy tym zwracać uwagę przede wszystkim na ponowne wykorzystanie, przebudowę i wielofunkcyjne wykorzystanie terenów, aby nie zwiększać dalej zużycia gruntów. Dlatego ważne jest dalekowzroczne planowanie lokalizacji i zagospodarowania przestrzennego. Należy przyspieszyć odpowiednie procesy planowania i uzyskiwania pozwoleń, przy zachowaniu standardów środowiskowych, aby Niemcy pozostały atrakcyjne na arenie międzynarodowej, również w obliczu szybkiego rozwoju sektora cyfrowego.

Obszar działania: technologia i suwerenność

Suwerenność cyfrowa wymaga kompetencji krajowych i europejskich, infrastruktury informatycznej, umiejętności technologicznych oraz zdolności w całym zakresie technologii. Jednocześnie centra danych stanowią szczególnie ważne przedsięwzięcia służące komercjalizacji i skalowaniu europejskich technologii w całym zakresie.

Niemcy chcą wzmocnić swoją suwerenność, zwłaszcza w ścisłej współpracy z europejskimi partnerami. Dlatego chcą nadal aktywnie współtworzyć inicjatywy europejskie, promować otwarte standardy i zapewnić zdolność do działania w zakresie technologii, aby wzmocnić suwerenność danych i technologii oraz konkurencyjność. Wzmacnia to bezpieczeństwo gospodarcze Niemiec i UE.

Centra danych i ich operatorzy muszą być liderami technologicznymi, aby pozostać konkurencyjnymi i gotowymi na przyszłość, również w kontekście bezpieczeństwa gospodarczego i zrównoważonego rozwoju. To samo dotyczy dostawców technologii dla centrów danych. Innowacje w całym stosie technologicznym tworzą przewagę lokalizacyjną. Dotyczy to w szczególności praktycznego wdrażania innowacji w samym centrum danych, na przykład w zakresie technologii chłodzenia, efektywności energetycznej i możliwości marketingowych.

Dotyczy to zarówno innowacji w zakresie komputerów o wysokiej wydajności (HPC), jak i infrastruktury obliczeniowej dla sztucznej inteligencji, chmury i edge computing, aż po technologie kwantowe. To samo dotyczy dostawców sprzętu lub oprogramowania, czy to w przypadku wydatków związanych ze sprzętem na infrastrukturę IT (serwery, rozwiązania pamięci masowej oraz infrastruktura sieciowa, taka jak routery i przełączniki na poziomie systemu, ale także komponenty, aż po podstawowe chipy półprzewodnikowe), oprogramowania dla centrów danych, czy też pośrednio poprzez wykorzystanie technologii takich jak lokalne wykorzystanie ciepła odpadowego.

Inwestycje z państw trzecich są mile widziane. Niemniej jednak głównym celem Niemiec jest wzmocnienie przedsiębiorstw z Niemiec i Europy, a zwłaszcza MŚP i start-upów. Niemcy chcą zadbać o to, aby podczas budowy i eksploatacji centrów danych wzmocniono europejską i lokalną wartość dodaną. Przyczynić się do tego może również wykorzystanie energii odnawialnej i odzyskiwanie ciepła odpadowego.

Cele i zdania dla obszaru I: energia i zrównoważony rozwój

Podobnie jak w całym kraju, również w przypadku centrów danych w Niemczech należy zapewnić w pełni odnawialne, przystępne cenowo i bezpieczne dostawy energii. Przyszłościowa lokalizacja centrum danych wymaga zatem wydajnego, elastycznego i zorientowanego na wzrost systemu energetycznego. Efektywność energetyczna i wykorzystanie ciepła odpadowego to kolejne kluczowe czynniki przy planowaniu i eksploatacji centrów danych.

Cele strategiczne i działania

Cel 1: Zapewnienie i przyspieszenie podłączeń centrów obliczeniowych do sieci energetycznej.

Niezawodne i szybkie przyłączenie do sieci jest kluczowym warunkiem uruchomienia nowych lub rozbudowy istniejących lokalizacji centrów danych. Z punktu widzenia sieci energetycznych centra danych charakteryzują się jednak wysokim, stałym poborem mocy, a jednocześnie – zwłaszcza w przypadku centrów danych komercyjnych (nie dotyczy to centrów danych naukowych) – czasami bardzo gwałtownymi zmianami w poborze mocy. Podłączenie do sieci często odbywa się na poziomie wysokiego napięcia, a w przypadku bardzo dużych projektów centrów danych czasami również na poziomie przekształcania napięcia do najwyższego napięcia. W przypadku odbiorców o dużej mocy przyłączeniowej należy zawsze brać pod uwagę również aspekty stabilności systemu. Aby umożliwić regionalną koncentrację i szybkie podłączenie dużej liczby centrów danych, niezbędne są udoskonalone wymagania techniczne dotyczące przyłączenia do sieci, które zapewnią stabilną pracę sieci. Wymagania te muszą zostać szybko opracowane z uwzględnieniem potrzeb branży i w miarę możliwości zharmonizowane w całej UE.

Jednocześnie występują sytuacje w których data center konkuruje z innymi podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, które mają duże zapotrzebowanie na moc. Należą do nich na przykład przedsiębiorstwa, które elektryfikują swoje procesy produkcyjne, lub duże pompy ciepła. Zapotrzebowanie centrów danych na moc powinno zatem być uwzględniane na jak najwcześniejszym etapie planowania infrastruktury sieciowej. Wymaga to przejrzystej komunikacji dotyczącej planów zarówno ze strony operatorów sieci, jak i operatorów centrów danych. Ponadto należy usprawnić procesy przyłączania do sieci oraz usprawnić procedury związane z wnioskami o przyłączenie, tak aby decyzje dotyczące lokalizacji nie były w miarę możliwości blokowane przez brak dostępności mocy przyłączeniowej.

Działanie 1: Umożliwić wprowadzenie zmienionej procedury udzielania koncesji operatorom sieci przesyłowych.

W skrócie: Umożliwienie zrewidowanej procedury przydziału mocy przez operatorów sieci przesyłowych (ÜNB). Rząd przedstawi propozycje w celu zrewidowania procedur przydziału mocy sieciowej dla operatorów sieci przesyłowych, w tym zmianę KraftNAV przeprowadzoną już pod koniec 2025 r.

Pełniej: Ze względu na to, że centra danych muszą ostro konkurować o ograniczoną przepustowość sieci energetycznych (szczególnie z potężnymi magazynami energii), obecny system przydzielania przyłączy przez operatorów sieci musi zostać zrewidowany.

Głównym celem jest zapewnienie operatorom większej elastyczności, aby mogli celowo rezerwować moc dla centrów danych. Aby zapobiec sytuacji, w której dostępne przyłącza są blokowane na wiele lat (co uniemożliwiałoby budowę nowych data center), niemiecki rząd podjął już pierwsze kroki i pod koniec 2025 r. znowelizował odpowiednie przepisy (rozporządzenie KraftNAV). W kolejnym etapie rząd przedstawi dokładne propozycje kompleksowej reformy procedur przydzielania mocy przyłączeniowych.

Działanie 2: Ulepszenie procedur przyznawania dostępu przez operatorów sieci dystrybucyjnych, m.in. poprzez zwiększenie przejrzystości w zakresie wolnych zdolności przesyłowych sieci.

W skrócie: Stworzenie ulepszonej procedury przydziału mocy dla dystrybutorów energii (VNB), w tym poprawa transparentności dostępnych mocy przyłączeniowych, mechanizmy rezerwacji uzależnione od postępu projektu oraz digitalizacja procesów.

Pełniej: Działanie drugie ma na celu ulepszenie i cyfryzację procedur przydzielania przyłączy do sieci przez operatorów sieci dystrybucyjnych. Kluczowym elementem jest zwiększenie przejrzystości w zakresie dostępnych mocy przyłączeniowych oraz planów rozbudowy infrastruktury, co pomoże łatwiej oddzielić luźne zapytania od poważnych planów inwestycyjnych. Aby zwiększyć obustronne bezpieczeństwo planowania, konieczne jest wprowadzenie mechanizmów rezerwacji przepustowości, które będą bezpośrednio powiązane z rzeczywistym postępem danego projektu, przy jednoczesnym bardzo efektywnym wykorzystaniu już istniejących zasobów. Z uwagi na to, że wyzwania różnią się w zależności od regionu, nie da się zastosować jednego uniwersalnego rozwiązania – zamiast tego potrzebny jest elastyczny zestaw narzędzi łączący procedury przydziału, zasady rezerwacji mocy, politykę lokalizacyjną oraz wymogi techniczne. Aby zrealizować te założenia, niemiecki rząd zobowiązał się do przedstawienia konkretnych propozycji mających zreformować ten system.

Działanie 3: Opracowanie branżowego standardu elastycznych umów o przyłączenie do sieci („FCA”) dla centrów danych.

W skrócie: Opracowanie branżowego standardu elastycznych umów przyłączeniowych (Flexible Connection Agreements, FCA) dla centrów danych, umożliwiających przyłączenie nawet przy ograniczonych mocach sieci, z możliwością „dorośnięcia” lokalizacji do pełnej mocy.

Pełniej: W 2025 roku ustawodawca stworzył ramy prawne dla elastycznych umów o przyłączenie do sieci (Flexible Connection Agreements, FCA). Rozwiązanie to pozwala na przyłączenie centrów danych do sieci energetycznej nawet wtedy, gdy nie ma w niej wystarczającej przepustowości na pokrycie pełnego zapotrzebowania obiektu.

Działa to na zasadzie czasowego lub stałego ograniczenia maksymalnej mocy pobieranej z sieci. Dzięki temu centrum danych może zostać podłączone i stopniowo zwiększać swoją moc wraz z udostępnianiem kolejnych mocy przyłączeniowych. Ponieważ przepisy nie określają szczegółowo treści takich umów, niemiecki rząd zaangażuje się w opracowanie standardowych wzorców (szablonów) umów, które staną się standardem branżowym i ułatwią operatorom data center korzystanie z tego rozwiązania w praktyce.

Działanie 4: Określenie, w miarę możliwości, zharmonizowanych na poziomie UE wymagań technicznych dotyczących przyłączenia do sieci.

W skrócie: Ustalenie możliwie zharmonizowanych na poziomie UE technicznych wymagań dla przyłączy sieciowych (Technical Application Rules, TAR), tak by uniknąć mozaiki różnych standardów i zapewnić planowanie inwestycji.

Pełniej: Ustalenie jednolitych i wiążących wymogów technicznych dla przyłączy sieciowych jest niezbędne, aby móc bezpiecznie podłączyć dużą liczbę nowych centrów danych bez zagrażania stabilności europejskiej sieci energetycznej. Tylko w ten sposób operatorzy data center szybko uzyskają jasność co do obowiązujących zasad, co pozwoli uniknąć chaosu (tzw. “mozaiki” różnych przepisów lokalnych). Jest to kluczowe dla sprawnego projektowania i bezpieczeństwa planowania inwestycji.

W związku z tym operatorzy sieci wysokiego i najwyższego napięcia zostali wezwani do jak najszybszego opracowania standardów technicznych przyłączeń, działając wspólnie z przedstawicielami branży. Docelowo te nowe wymogi mają zostać wpisane na stałe zarówno do krajowych technicznych warunków przyłączenia (TAR), jak i do odpowiednich kodeksów sieciowych Unii Europejskiej.

Cel 2: Wzmocnienie pozycji Niemiec jako lokalizacji dla zrównoważonych centrów danych, które są w całości zasilane energią odnawialną i charakteryzują się wysoką efektywnością energetyczną.

Działanie 5 – Uruchomienie procesu dialogu między branżą centrów danych a sektorem energetycznym w zakresie długoterminowych modeli PPA, regionalnego łączenia OZE i samowystarczalności energetycznej, z celem stworzenia przyjaznych dla inwestycji, ale skutecznych ram zrównoważonego rozwoju.

Działanie 6 – Stworzenie praktycznych wymogów dotyczących efektywności energetycznej (PUE) oraz ułatwienie projektów wykorzystania ciepła odpadowego. Rząd przedstawi propozycje nowelizacji Ustawy o efektywności energetycznej (EnEfG) planowanej na 2026 r. Ponadto rząd będzie dążył do zwolnienia podatkowego dla bezpłatnego oddawania ciepła odpadowego na poziomie UE.

Działanie 7 – Promowanie na poziomie UE pakietu efektywności energetycznej dla centrów danych (Data Center Energy Efficiency Package 2026), obejmującego system etykietowania (Common Union Rating Scheme) oraz minimalne wymagania efektywności energetycznej i wodnej.

Cel 3: Dążenie do konkurencyjnych cen energii elektrycznej dla centrów danych.

Działanie 8 – Kontynuacja subsydiów państwowych na finansowanie EEG i kosztów sieciowych, korzystnych również dla centrów danych, w tym finansowanie kosztów EEG z budżetu federalnego oraz dopłaty zmniejszające opłaty za sieci przesyłowe.

Działanie 9 – Włączenie centrów danych do systemu kompensacji cen energii elektrycznej (Strompreiskompensation), co pozwoli na odciążenie szczególnie energochłonnych branż od pośrednich kosztów CO₂, zapobiegając delokalizacji poza UE.

Działanie 10 – Uwzględnienie centrów danych w kształtowaniu systemu opłat sieciowych w ramach procesu AgNES Bundesnetzagentur, biorąc pod uwagę ich wkład w elastyczność sieci i stabilizację systemu energetycznego poprzez elastyczność obciążenia i wykorzystanie ciepła odpadowego.

Cele i zdania dla obszaru II: lokalizacja i powierzchnia

Wprowadzenie i ramy strategiczne

Warunki ekonomiczne dla inwestycji w Niemczech zostały już poprawione dzięki programowi „Wachstumsbooster”. Ustawa o wspieraniu lokalizacji ma ponadto na celu poprawę warunków ramowych dla inwestycji prywatnych, zwłaszcza w infrastrukturę i energię odnawialną, a także w kapitał wysokiego ryzyka i kapitał na rozwój. Ustawa o natychmiastowym programie inwestycyjnym w celu wzmocnienia Niemiec jako lokalizacji gospodarczej wprowadziła degresywną amortyzację (AfA) dla ruchomych składników majątku trwałego w wysokości do 30 procent. Dotyczy to inwestycji dokonanych po 30 czerwca 2025 r. i przed 1 stycznia 2028 r. Ponadto od 2028 r. stawka podatku od osób prawnych będzie obniżana o jeden punkt procentowy rocznie – z obecnych 15 procent do 10 procent. Z tych środków mogą skorzystać również centra danych.

Jednocześnie dostępność odpowiednich, a tym samym atrakcyjnych dla danej gminy lokalizacji pozostaje kluczowym czynnikiem dla Niemiec jako lokalizacji centrów danych. Aby umożliwić i przyspieszyć lokowanie takich obiektów, należy wcześnie zidentyfikować tereny, zabezpieczyć je pod względem planistycznym i zapewnić im dostęp do infrastruktury. Z tego powodu, zdaniem rządu federalnego, konieczna jest również lepsza koordynacja zagospodarowania przestrzennego, a także ogólnie szybsze procesy planowania i wydawania zezwoleń.

Oprócz energii istotnym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji dotyczących lokalizacji i eksploatacji centrów danych są również wysokowydajne sieci gigabitowe, na przykład do przesyłu danych, aplikacji wrażliwych na opóźnienia oraz zdalnej konserwacji. Bez tej infrastruktury centra danych nie mogą być efektywnie eksploatowane.

Cele strategiczne i działania

Cel 1: Zidentyfikowanie terenów i uatrakcyjnienie ich dla inwestorów i gmin.

Działanie 11 – Opracowanie koncepcji wyznaczania preferowanych obszarów (Vorzugsflächen) dla centrów danych, w tym identyfikacja terenów brownfield (dawne elektrownie, kopalnie, obiekty przemysłowe) gotowych do użycia, przy współpracy z operatorami sieci, krajami związkowymi i gminami.

Działanie 12 – Stworzenie ustandaryzowanego katalogu kryteriów i przewodnika dla gmin do oceny i priorytetyzacji odpowiednich powierzchni pod centra danych, z uwzględnieniem aspektów zrównoważonego rozwoju, na podstawie istniejących doświadczeń (np. z Hesji).

Działanie 13 – Rozbudowa sieci telekomunikacyjnych i łączności dla centrów danych. Rząd wspiera rozbudowę sieci światłowodowych i mobilnych jako kluczowego czynnika lokalizacji, planując kolejne uproszczenia w ramach nowelizacji ustawy TKG, a także kontynuując Gigabitförderung i wsparcie Mobilfunkinfrastrukturgesellschaft.

Działanie 14 – Zbadanie możliwości wprowadzenia specjalnego klucza podziału podatku od działalności gospodarczej (Gewerbesteuer-Messbetrag) dla centrów danych, by silniej i równomierniej angażować gminy lokalizacyjne w dochody podatkowe i zwiększać akceptację społeczną dla takich inwestycji.

Cel 2: Przyspieszenie procedur planowania i uzyskiwania pozwoleń dla centrów danych.

Działanie 15 – Przeprowadzenie „Praxis-Check” (kontroli praktycznej) z operatorami w celu identyfikacji możliwości przyspieszenia procedur planowania i zezwoleń w obowiązujących ramach prawnych. Badane będą: prawo budowlane, procedury zezwoleń budowlanych oraz procedury ochrony emisyjnej w zakresie awaryjnego zasilania. Szczególny nacisk położony zostanie na digitalizację procedur.

Działanie 16 – Identyfikacja „najlepszych praktyk” (Best Practices) w procedurach planowania i zatwierdzania dla centrów danych oraz ustanowienie regularnej wymiany między rządem federalnym a krajami związkowymi i gminami w tym zakresie.

Cele i zdania dla obszaru III: technologia i suwerenność

Wprowadzenie i ramy strategiczne

Celem w dziedzinie technologii cyfrowych jest wzmocnienie i wykorzystanie krajowej oraz europejskiej gospodarki cyfrowej. Niemcy i Europa dysponują kompetencjami, potencjałem i technologiami niezbędnymi do tworzenia własnych centrów danych i mocy obliczeniowych. Chcemy rozwijać te kompetencje, potencjał i możliwości technologiczne oraz w większym stopniu je wykorzystywać. Naszym celem jest rozszerzenie oferty krajowej i europejskiej, wzmocnienie suwerenności danych oraz zmniejszenie zależności technologicznej Niemiec i Europy. W tym celu należy w szczególności przyspieszyć rozwój europejskich rozwiązań w całym łańcuchu technologicznym, od mikroelektroniki, przez centra danych, aż po oprogramowanie użytkowe.

Aby zapewnić międzynarodową konkurencyjność i cyfrową suwerenność Niemiec, niemieckie centra danych, a także ich operatorzy i dostawcy sprzętu, muszą ponadto aktywnie współtworzyć i rozwijać technologie. Kompetencje technologiczne wzmacniają potencjał innowacyjny i suwerenność, atrakcyjność dla inwestorów oraz dostęp do zasobów o wysokiej wydajności. Innowacje w całym stosie technologicznym (tj. od mikroelektroniki po oprogramowanie użytkowe) w takich obszarach jak HPC, moce obliczeniowe dla zastosowań takich jak sztuczna inteligencja, chmura, technologie brzegowe i kwantowe, a także innowacje w zakresie energooszczędnych technologii informatycznych, chłodzenia, odzyskiwania ciepła lub sieci, są dźwigniami służącymi do tworzenia przewagi lokalizacyjnej i wzmacniania suwerenności technologicznej. Chcemy wzmocnić integrację europejskich komponentów sprzętowych i oprogramowania w infrastrukturze chmury.

Istotnym filarem suwerenności cyfrowej jest również nieograniczona zdolność działania federalnych organów bezpieczeństwa. Dotyczy to wysokiej dostępności, bezpieczeństwa informacji, georedundancji oraz zapewnienia wymogów związanych z ochroną tajemnicy i wymaga między innymi fizycznego wzmocnienia lokalizacji przed wpływami zewnętrznymi, a także samowystarczalnych koncepcji energetycznych, wykraczających poza standardowe redundancje.

Przedsiębiorstwa potrzebują w tym zakresie również zatwierdzonego rozwiązania chmurowego, które umożliwia przetwarzanie informacji niejawnych przy zachowaniu ich poufności.

Dla bezpieczeństwa gospodarczego Niemiec i Europy kluczowe znaczenie ma również europejska infrastruktura chmury obliczeniowej dla komponentów sieciowych. Obejmuje to na przykład bezpieczeństwo infrastruktury energetycznej i pojazdów połączonych w sieć. Wykorzystanie europejskich chmur do zastosowań IT/OT ogranicza dostęp do danych oraz zdalne sterowanie komponentami sieciowymi przez niewiarygodnych producentów z państw trzecich.

W celu stworzenia bezpiecznej i suwerennej europejskiej infrastruktury chmury komponenty krytyczne powinny pochodzić wyłącznie od zaufanych producentów.

Dla skalowania i komercjalizacji innowacyjnych technologii kluczowe znaczenie ma dalsze wzmacnianie krajowego ekosystemu innowacji poprzez jeszcze lepsze połączenie start-upów, małych i średnich przedsiębiorstw, użytkowników przemysłowych, badań naukowych i operatorów centrów danych oraz przyspieszenie projektów pilotażowych i wejścia na rynek, tak aby wyniki badań szybko stały się konkurencyjne rynkowo i znalazły zastosowanie w komercyjnych centrach danych. W tym kontekście ważne jest, aby podczas rozbudowy mocy obliczeniowych uwzględnić jak najwcześniej i jak najbardziej konkretnie wpływ na wydajność pracy i zatrudnienie, a także szerokie zastosowanie w rozwoju konkretnych aplikacji AI w praktyce operacyjnej.

Cele strategiczne i działania

Cel 1: Rozbudowa niezależnej i wysoce wydajnej infrastruktury obliczeniowej na potrzeby sztucznej inteligencji, chmury obliczeniowej i innych przełomowych technologii.

Dla szkolenia i eksploatacji dużych modeli sztucznej inteligencji kluczowe znaczenie ma stworzenie wysokowydajnych zasobów obliczeniowych w zakresie sztucznej inteligencji. Nawet jeśli nadal nie jest jasne, jak duże będą faktyczne potrzeby w przyszłości. Ponadto, zwłaszcza w przypadku przemysłowych zastosowań sztucznej inteligencji, ale także np. zastosowań w służbach bezpieczeństwa, konieczna jest rozbudowa infrastruktury wnioskowania. Co więcej, szczególnie w przypadku aplikacji, w których opóźnienia mają kluczowe znaczenie i wymagających wysokiej dostępności, ważne jest tworzenie i rozbudowa szeroko rozproszonych mocy obliczeniowych dla sztucznej inteligencji. Niemcy chcą wzmocnić i rozbudować europejskie alternatywy dla konkurencyjnych i innowacyjnych technologicznie centrów danych oraz mocy obliczeniowych. W tym celu Niemcy zamierzają zbudować własne, strategicznie istotne moce obliczeniowe, promować interoperacyjność, otwarte standardy i modele federacyjne oraz odgrywać aktywną rolę w inicjatywach europejskich.

Niemcy chcą dalej wzmacniać sieci HPC i badawcze w obszarze centrów danych, takie jak GCS i NHR, a także aktualne inicjatywy europejskie: oprócz zlokalizowanych w Niemczech fabryk AI (AI Factories) JAIF i HammerHAI, w szczególności we współpracy z przemysłem, również udział w europejskiej inicjatywie dotyczącej gigafabryk AI (AI Gigafactories). Stanowią one fundament, na którym mogą opierać się ekosystemy innowacji z dziedziny badań naukowych i przemysłu oraz na którym można opracowywać nowe technologie, modele i zastosowania.

W przypadku konsolidacji IT na szczeblu federalnym skupienie się na tworzeniu infrastruktur w całości udostępnianych publicznie wniosło istotny wkład w wzmocnienie zdolności działania państwa. Jednak infrastruktury te nie zawsze były w stanie sprostać rosnącym wymaganiom w zakresie elastyczności, zdolności do innowacji i skalowalności. Oprócz zapewnienia infrastruktury państwowej umożliwiającej odporne na kryzysy dostarczanie podstawowych funkcji informatycznych należy zatem znaleźć sposoby i środki, aby oferty informatyczne z wolnego rynku mogły być wykorzystywane centralnie przez administrację federalną.

Działanie 17 – Wsparcie dla lokalizacji co najmniej jednej Gigafabryki AI (AI Gigafactory) w Niemczech w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego z EuroHPC, Komisją Europejską i konsorcjum pod kierownictwem prywatnego operatora centrum danych. Decyzja EuroHPC o przyznaniu środków oczekiwana jest latem 2026 r.

Działanie 18 – Aktywne kształtowanie warunków dla przyspieszenia rozbudowy suwerennych europejskich komercyjnych mocy AI i chmurowych na poziomie UE, w ramach planowanego EU Cloud and AI Development Act (propozycja Komisji wiosną 2026 r.), z naciskiem na transparentne, wspólne europejskie kryteria suwerenności chmury.

Działanie 19 – Stopniowa rozbudowa mocy obliczeniowych NHR (Nationales Hochleistungsrechnen), w szczególności dla badań opartych na AI, oraz promowanie inicjatyw NFDI w celu ułatwienia dostępu do danych badawczych i ich przechowywania.

Działanie 20 – Wsparcie zakupu komputerów kwantowych przez ośrodki badawcze i centra HPC, z celem integracji obliczeń kwantowych ze środowiskiem klasycznych superkomputerów, wybieranej w drodze konkursu.

Działanie 21 – Wzmocnienie holistycznego wykorzystania chmury przez administrację publiczną zgodnie z zasadą „Cloud-First” przy wdrażaniu nowych procedur, z naciskiem na hybrydowe i sfederowane modele chmurowe, łączące infrastruktury państwowe z komercyjnymi usługami chmurowymi – jako część Deutschland-Stack.

Cel 2: Wzmocnienie rozwoju innowacyjnych technologii, zwłaszcza w zakresie sztucznej inteligencji, chmury obliczeniowej i przetwarzania brzegowego.

Działanie 22 – Koncentracja know-how w zakresie europejskich technologii chmurowych i AI w projektach paneuropejskich IPCEI: kontynuacja IPCEI Cloud, a także rozwój IPCEI-AI (modele AI, standardy otwarte, aplikacje sektorowe), IPCEI-CIC (infrastruktura Edge Compute) i IPCEI-AST (zaawansowane technologie półprzewodnikowe, w tym europejskie chipy AI).

Działanie 23 – Promowanie innowacyjnych, zrównoważonych technologii centrów danych poprzez całościowe, międzysektorowe podejście badawcze. W 2026 r. Federalne Ministerstwo Badań, Technologii i Przestrzeni Kosmicznej ogłosi konkurs na projekty dotyczące zrównoważonych centrów danych.

Działanie 24 – Zwiększenie badań i współpracy międzynarodowej w zakresie cyberbezpieczeństwa i cyberrezyliencji centrów danych, przy aktywnym udziale BSI i ośrodków badawczych w opracowywaniu, wdrażaniu i testowaniu standardów bezpieczeństwa na poziomie międzynarodowym.

Cel 3: Wzmocnienie stosowania i wykorzystania suwerennych zasobów obliczeniowych

Działanie 25 – Poprawa warunków ramowych dla korzystania z suwerennych mocy AI i chmurowych na poziomie UE, w tym ułatwienia w zamówieniach publicznych i lepsza widoczność europejskich ofert, np. poprzez europejski marketplace – w ramach planowanego EU Cloud and AI Development Act.

Działanie 26 – Wzmocnienie integracji europejskich technologii przy budowie i eksploatacji infrastruktury obliczeniowej przez wprowadzenie wiążących wymogów i zachęt do wysokiego udziału europejskiej i lokalnej wartości dodanej.

Działanie 27 – Utworzenie suwerennej platformy chmurowej dla zastosowań AI jako składnika Deutschland-Stack, zgodnej z zasadami suwerenności cyfrowej: otwarte standardy, interfejsy, bezpieczeństwo informacji i komponenty Open Source, ze strategią multi-cloud i federalną kompatybilnością.

Działanie 28 – Wykorzystanie platformy „Digitale Souveränität” do połączenia kwestii infrastruktury centrów danych z innymi obszarami działań na rzecz suwerenności cyfrowej, lepszego sieciowania start-upów, MŚP, operatorów centrów danych i środowisk badawczych oraz wzmocnienia roli administracji publicznej jako kluczowego klienta innowacyjnej, suwerennej infrastruktury obliczeniowej.

Następne kroki

Bardziej elastyczny i przejrzysty proces strategiczny i roboczy

Niniejszy dokument strategiczny, wraz z wymienionymi w nim działaniami, stanowi punkt wyjścia dla różnych podprocesów w trzech obszarach działania: energia i zrównoważony rozwój, lokalizacja i tereny oraz technologia i suwerenność. Rząd federalny stawia na stałą wymianę informacji z zainteresowanymi stronami.

Opierające się na niniejszym dokumencie strategicznym i wymienionych działaniach, zaktualizowane plany działania mają być publikowane co roku. Będą one zarówno przedstawiać i konkretyzować stan realizacji już wymienionych działań, jak i obejmować nowe działania ukierunkowane na osiągnięcie celów.

Realizacja działań

Ogłoszone działania mają zostać rozpoczęte w ciągu najbliższych 12 miesięcy i, o ile to możliwe i właściwe, zakończone. Kluczowe znaczenie dla sukcesu ma konsekwentna i zrównoważona realizacja w ścisłej współpracy między rządem federalnym, krajami związkowymi (w tym gminami), gospodarką, nauką, a także społeczeństwem obywatelskim. Wyniki i doświadczenia zdobyte podczas realizacji są bezpośrednio wykorzystywane w dalszym procesie pracy.

Chcemy regularnie ściśle koordynować działania zwłaszcza z krajami związkowymi. Ponadto zamierzamy prowadzić ścisłą wymianę informacji z krajami partnerskimi w kwestiach dotyczących centrów danych.

Opracowywanie dalszych działań

Równolegle do wdrażania opisanych działań rząd federalny współpracuje z interesariuszami nad opracowaniem i wdrożeniem dalszych działań. Gdy tylko dane działanie osiągnie odpowiedni stopień dojrzałości umożliwiający jego pomyślne wdrożenie w ciągu najbliższych 12 miesięcy, zostanie ono uwzględnione w kolejnej aktualizacji i kolejnym planie działania.

Monitorowanie

Wszystkie działania, ich aktualny stan i wyniki są monitorowane przez Federalne Ministerstwo Cyfryzacji i Modernizacji Państwa.

Finansowanie

Działania wymienione w strategii, o ile prowadzą do dodatkowych wydatków z budżetu federalnego, podlegają zastrzeżeniu finansowemu zgodnie z zasadami prawa budżetowego. Przydział środków budżetowych następuje w ramach procedury uchwalania budżetu. 

PS. Wersja tłumaczona maszynowo na polski