14 sierpnia 2026 r. francuska Rada Konstytucyjna (Conseil constitutionnel) zablokowała wejście w życie pierwszego w Europie zakazu korzystania z sieci społecznościowych dla osób poniżej 15. roku życia, który miał obowiązywać od 1 września 2026 r. Przepisy uznano za niezgodne z francuską Konstytucją z powodu serii uchybień legislacyjnych, które jednak ustawodawca może jeszcze skorygować.

Porażka obecnego projektu nie oznacza definitywnego końca regulacji. Rada Konstytucyjna precyzyjnie wskazała elementy wymagające naprawy, a prezydent Emmanuel Macron natychmiast zobowiązał rząd do przygotowania poprawek, aby przyjęcie ustawy stało się możliwe wiosną 2027 r.

Dlaczego ustawa została uznana za niezgodną z Konstytucją?

Decyzja Conseil constitutionnel opiera się na czterech głównych zastrzeżeniach prawnych:

• Nadmierny zakres i brak proporcjonalności regulacji. Ogólny zakaz objął niemal wszystkie serwisy wyposażone w funkcje społecznościowe, w tym platformy o niskim poziomie ryzyka, gry wideo, komunikatory internetowe oraz aplikacje pomocowe, bez uprzedniego wykazania realnego zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa dzieci.

• Naruszenie wolności wychowawczej rodziców. Przepisy całkowicie ignorowały rolę opiekunów prawnych, nie dając im możliwości uchylenia zakazu w odniesieniu do konkretnej, bezpiecznej aplikacji. Regulacja nie uwzględniała również stopnia indywidualnej dojrzałości nieletniego.

• Brak gwarancji ochrony prywatności obywateli. Wymóg weryfikacji wieku dotyczyłby każdego użytkownika, w tym osób pełnoletnich, podczas gdy ustawodawca nie precyzował zasad prowadzenia takich procedur, pozostawiając komercyjnym platformom zbyt dużą swobodę.

• Naruszenie wolności wypowiedzi i komunikacji. Całkowite odcięcie młodzieży poniżej 15. roku życia od szerokiego wachlarza usług cyfrowych uznano za nieproporcjonalne ograniczenie praw chronionych konstytucyjnie.

Co musi poprawić francuski rząd?

Rada Konstytucyjna wyznaczyła jasną ścieżkę naprawczą dla projektodawców. Aby nowa wersja ustawy uzyskała akceptację organu, rząd musi wdrożyć następujące korekty:

• Zawężenie definicji sieci społecznościowych. Wyłączenie z zakresu ustawy usług o niskim ryzyku, w tym części narzędzi edukacyjnych, komunikatorów, platform do współpracy czy gier, oraz ograniczenie zakazu do głównych serwisów o wykazanym szkodliwym wpływie, takich jak Instagram, Facebook czy X.

• Wprowadzenie mechanizmu wyraźnej zgody rodzicielskiej. Stworzenie wiarygodnego systemu autoryzacji ze strony opiekunów (np. poprzez weryfikację tożsamości rodzica dokumentem tożsamości), zamiast opierania się na prostym kliknięciu potwierdzającym.

• Precyzyjne uregulowanie metod weryfikacji wieku. Określenie rodzajów dopuszczalnych danych, podmiotów uprawnionych do ich przetwarzania oraz maksymalnego czasu ich przechowywania. Rozwiązaniem wspierającym ten proces ma być Europejska Portfel Tożsamości Cyfrowej (EUDI), którego wdrożenie w Unii Europejskiej zaplanowano na koniec 2026 r.

Wdrożenie powyższych zmian pozwoli spełnić wymogi stawiane przez Conseil constitutionnel. Otwarta pozostaje jednak kwestia zgodności krajowych regulacji z unijnym Aktem o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA) oraz ewentualnych prób harmonizacji tych przepisów na poziomie ogólnoeuropejskim. Zastrzeżenia i wytyczne sformułowane przez francuską Radę Konstytucyjną stanowią istotny punkt odniesienia także dla polskich legislatorów pracujących nad ochroną nieletnich w środowisku cyfrowym.