Szereg wniosków z debaty o suwerenności cyfrowej prosto z rządowego wydarzenia IGF Polska organizowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji i NASK:

– pojęcie suwerenności technologicznej jest rozumiane w UE w sposób zróżnicowany. Francja traktuje ją holistycznie – jako połączenie bezpieczeństwa danych, odporności łańcuchów dostaw, ochrony przed obcymi służbami, ale także budowy europejskiej własności intelektualnej, zapewnienia płacenia podatków w Europie i rozwoju europejskich championów technologicznych. Z kolei Niemcy czy Irlandia zawężają ją głównie do bezpieczeństwa danych i dostępu do nich, pozostawiając rozwój firm w gestii klasycznej polityki przemysłowej. Ta rozbieżność pokazuje, że powinniśmy zbudować wspólny europejski mianownik skalujący europejskie rozwiązania.

– trend wzrostu znaczenia suwerenności cyfrowej napędzają konkretne zdarzenia i procesy:

a) nieuprawnione odcięcia od platform spoza Europy,

b) utrata kontroli nad infosferą przez media społecznościowe należące do podmiotów pozaeuropejskich i wpływ na procesy demokratyczne czy opowiadanie się ich właścicieli za jedną konkretną partią,

c) powtarzające się przypadki nieprzestrzegania prawa UE przez globalnych gigantów oraz wpływ platform na zdrowie psychiczne społeczeństwa, w tym dzieci

d) nasilające się wojny handlowe i technologiczne,

e) uzależnienie od surowców krytycznych (metale ziem rzadkich, półprzewodniki) spoza Europy

f) wciąż żywa pamięć o aferze Snowdena i masowych podsłuchach prowadzonych przez służby spoza Europy.

Suwerenność technologiczna nie oznacza autarkii ani zamykania się Europy na świat. To poszukiwanie strategicznego balansu – chcemy korzystać z globalizacji, ale na partnerskich warunkach. Być podmiotem, a nie przedmiotem.

Kluczowe działania, które powinniśmy podjąć w najbliższych latach, to m. in:

– konsekwentne wykorzystywanie prawa zamówień publicznych (PZP) jako narzędzia budowania lokalnych kompetencji,

– zdecydowane wspieranie rozwiązań open-source np. Bielik AI

– ograniczanie strategicznych zależności (szczególnie w półprzewodnikach, chmurze obliczeniowej i kluczowych surowcach),

– preferowanie europejskich dostawców tam, gdzie jest to możliwe i uzasadnione,

– dalszy rozwój i egzekwowanie europejskich standardów technicznych i regulacyjnych,

– zlecanie zadań do sektora prywatnego, co ma skalować firmy i wspierać gospodarkę.

Moderację sprawnie prowadził Michał Smagowicz, wiceprezes THINKTANK Leaders Hub i Fundacji Centrum Stosunków Międzynarodowych.

W dyskusji, oprócz mnie, wzięli udział:

– dr Alek Tarkowski, współzałożyciel i dyrektor ds. strategii, Fundacja Open Future,

– Magdalena Chudzikiewicz, General Manager, home.pl,

– Michał Czarnuch, partner, kancelaria Rymarz dort Maruta.

Tłem dla debaty był raport ThinkTank “W dążeniu do suwerenności cyfrowej”

Dziękuję organizatorom wydarzenia za możliwość dyskusji na tak ważny temat.