W obliczu lawinowo rosnącego zapotrzebowania na moc obliczeniową dla sztucznej inteligencji władze najważniejszego dla rozwoju data center we Francji regionu Île-de-France przyjęły zupełnie nową strategię dotyczącą lokalizacji centrów danych. Celem francuskich decydentów jest już nie tylko utrzymanie statusu europejskiego lidera w budowie suwerennej infrastruktury cyfrowej, ale przede wszystkim rygorystyczne kontrolowanie tego rozwoju. Region nie zamierza biernie przyjmować każdego projektu. Urzędnicy wprowadzają twarde kryteria, które zagwarantują korzyści dla lokalnych społeczności, ugruntują gospodarczą niezależność i ograniczą obciążenie dla środowiska.

Ambitne cele i strategiczna autonomia

Rada regionu zatwierdziła 25 czerwca dokument strategiczny określający ramy działania w latach 2026-2028. Ambicją francuskich decydentów jest uczynienie z Île-de-France europejskiego lidera w dziedzinie suwerennych centrów danych, przy jednoczesnym zaostrzeniu wymogów środowiskowych i oddaniu większej władzy decyzyjnej w ręce lokalnych społeczności. Obecna sytuacja geopolityczna i napięcia na arenie międzynarodowej dobitnie przypomniały o konieczności budowania strategicznej autonomii technologicznej.

– Centra danych warunkują naszą suwerenność – zauważyła wiceprezydent regionu Alexandra Dublanche, przywołując jako argument niedawną decyzję Białego Domu o odcięciu dostępu do najnowszych modeli sztucznej inteligencji tworzonych przez firmę Anthropic.

Ogromna koncentracja mocy obliczeniowej

Decyzja o ściślejszym uregulowaniu rozwoju infrastruktury wynika wprost z faktu, że to właśnie w okolicach Paryża koncentruje się znakomita większość francuskich zasobów. Na koniec 2024 r. w regionie znajdowało się 44 proc. z 322 wszystkich obiektów działających w kraju. Co więcej, inwestycje te odpowiadają za 65 do 70 proc. całkowitej zainstalowanej mocy elektrycznej w tym sektorze, co jednoznacznie dowodzi, że to właśnie tam powstają największe instalacje. Terytorium to od dawna przyciąga technologicznych gigantów dzięki niskoemisyjnej energii z elektrowni jądrowych, gęstej sieci światłowodowej, bliskości centrali największych korporacji oraz bogatemu zapleczu naukowemu.

Rozwój sztucznej inteligencji przekłada się na gigantyczne projekty. Władze wsparły niedawno kwotą trzech mln euro centrum Éclairion w miejscowości Bruyères-le-Châtel. Obiekt ten, zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie kampusu badawczego Teratec, przechowuje superkomputer firmy Mistral AI i udostępnia moc obliczeniową start-upom w ramach programów wsparcia innowacji.

Zmienia się jednak sama skala przedsięwzięć. Raport wskazuje, że całkowita moc zainstalowana w kraju wzrośnie z obecnych 700 MW do poziomu od dwóch do 2,3 GW w 2030 r., co oznacza średni roczny wzrost o 22 proc. Z kolei analitycy z firm EY-Parthenon oraz France Datacenter przewidują, że do końca obecnej dekady łączne inwestycje w tym sektorze sięgną 16 mld euro.

Wyzwania energetyczne i odzyskiwanie ciepła

Tak potężny rozwój stawia przed decydentami ogromne wyzwania związane z infrastrukturą energetyczną. Szacunki pokazują, że do 2050 r. roczne zużycie prądu przez obiekty w regionie może wzrosnąć do 33 TWh. Będzie to stanowić połowę całkowitego zapotrzebowania na energię elektryczną w Île-de-France odnotowanego w 2022 r., które wynosiło wówczas 62 TWh. W tej sytuacji kluczowym problemem staje się proces przyłączania instalacji do sieci. Władze regionu aktywnie wspierają reformę przygotowywaną przez operatora sieci przesyłowej, która ma zastąpić zasadę pierwszeństwa zgłoszeń regułą faworyzującą inwestorów faktycznie gotowych do rozpoczęcia prac. Mechanizm ten ma zapobiec patologiom polegającym na długoterminowym blokowaniu mocy przesyłowych przez firmy, które opóźniają realizację własnych projektów.

Nowe kryteria wyboru i wartość dla regionu

Zasadniczą innowacją w podejściu francuskiego samorządu jest wprowadzenie zupełnie nowych kryteriów oceny inwestycji. Administracja chce analizować każdy projekt pod kątem jego rzeczywistej wartości dodanej dla terytorium. Oznacza to wprost, że kluczowym argumentem za wydaniem zgody na budowę będzie teraz realny wkład operatora w budowę cyfrowej suwerenności, a także tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy. Pod lupę trafi również wysoka wydajność energetyczna, systemowe odzyskiwanie ciepła odpadowego oraz dostosowanie planów do ograniczonych zasobów lokalnych.

Zmienić ma się również model finansowania infrastruktury przesyłowej. Obecnie koszty modernizacji i wzmacniania sieci są częściowo pokrywane przez wszystkich odbiorców energii w ramach zryczałtowanych opłat. Włodarze regionu argumentują, że ten mechanizm absolutnie nie przystaje do realiów budowy gigantycznych hal serwerowych dla sztucznej inteligencji. Domagają się oni nowelizacji prawa krajowego, dzięki której to sami operatorzy centrów danych będą zmuszeni wziąć na siebie całkowity ciężar finansowy rozbudowy niezbędnych przyłączy.

Ochrona gruntów i nowe zasady gry

Region kończy definitywnie z polityką otwartych drzwi dla każdego dewelopera z branży IT. Nowa strategia kładzie ogromny nacisk na ochronę rzadkich terenów przemysłowych. Przyszłe centra obliczeniowe będą musiały powstawać w pierwszej kolejności na terenach poprzemysłowych lub w strefach już zurbanizowanych, aby swoimi rozmiarami nie blokować miejsca pod klasyczne fabryki czy nowoczesne zakłady produkcyjne o znaczeniu krytycznym dla gospodarki.

Samorząd planuje udostępnić lokalnym społecznościom narzędzia metodyczne i wsparcie negocjacyjne, które pozwolą twardo egzekwować od technologicznych korporacji konkretne zobowiązania dotyczące zatrudnienia czy programów szkoleniowych. Działania te pokazują wyraźną zmianę paradygmatu w europejskim podejściu do cyfrowej infrastruktury. Regiony nie chcą być już tylko niemym dostawcą energii oraz tanich gruntów pod serwerownie. Zamierzają stać się aktywnym graczem, który świadomie kształtuje lokalny ekosystem sztucznej inteligencji, bezwzględnie dbając o własne bezpieczeństwo gospodarcze i szeroko pojętą niezależność.