Holenderskie topowe spółki, zrzeszenie przedsiębiorców i instytut badawczy zawarły sojusz Open Cloud publikując manifest i wzywając rząd holenderski do przeniesienia usług chmurowych do krajowych dostawców stawiając na suwerenność technologiczną i płacenie podatków w kraju. Manifest “Een Open Cloud voor Nederland” (Otwarta Chmura dla Holandii), który ogłasza powstanie Open Cloud Alliantie (OCA) wskazuje na rosnącą dominację amerykańskich gigantów technologicznych oraz zawiera apel do rządzących w sprawie budowy suwerennej infrastruktury cyfrowej. Sojusz deklaruje pełną gotowość do natychmiastowego przejęcia krytycznych systemów państwowych.

Choć firmy założycielskie na co dzień ze sobą konkurują, zdecydowały się połączyć siły w imię wyższego celu i stworzenia realnej alternatywy dla big tech. Sojusz tworzy siedmiu holenderskich dostawców usług IT i usług telekomunikacyjnych: Centric, Info Support, Intermax, KPN, Nebul, Previder oraz Uniserver. Sojusz wspiera merytorycznie i instytucjonalnie fundacja Stichting Digitale Infrastructuur Nederland (DINL) oraz prestiżowa instytucja badawcza TNO.

Sojusz oferuje 20 dużych centrów danych zlokalizowanych na terytorium całego kraju, pracuje dla niego 13 500 osób obsługujących sektor publiczny, medyczny, edukację, obronność, finanse i przemysł a łączny obrót jego członków wynosi 6,5 miliarda euro.

Sojusz diagnozuje obecną sytuację cyfrową kraju jako wysoce niebezpieczną. Zależność od pozaeuropejskich gigantów technologicznych rodzi trzy kluczowe problemy:

• ryzyko geopolityczne – Narodowe zasoby informacyjne mogą zostać użyte jako narzędzie nacisku geopolitycznego lub stać się celem sankcji.
• utrata prywatności i kontroli – istnieje ciągłe ryzyko niepożądanego dostępu obcych państw do wrażliwych danych rządowych i danych obywateli.
• drenaż gospodarczy – zależność technologiczna kosztuje kraj bardzo dużo pieniędzy. Każdego roku miliardy euro wydawane na IT bezpowrotnie opuszczają Holandię. Wraz z tymi pieniędzmi transferowane są również zyski, miejsca pracy oraz centrum podejmowania strategicznych decyzji.

Sojusz mocno wierzy, że suwerenność technologiczna jest powiązana z suwerennością gospodarczą. Decyzje o wyborze technologii definiują to, gdzie faktycznie rozwijana jest wiedza, innowacje oraz wypracowywana jest wartość dodana. Sojusz oferuje data center utrzymywane wyłącznie pod jurysdykcją europejską i holenderską. Co ważne członkowie sojuszu nie oczekują dotacji. Oferując gotową architekturę rozwiązania opartą na otwartych standardach i open source członkowie sojuszu wystosowali pod adresem holenderskiego rządu oraz parlamentu osiem bardzo konkretnych postulatów.

1. preferencje w przetargach dla chmurowych rozwiązań krajowych i unijnych – członkowie sojuszu oczekują, że w przetargach publicznych rząd oficjalnie zadeklaruje pierwszeństwo dla europejskich rozwiązań chmurowych, opierając się przy tym na Cloud Sovereignty Framework.
2. właściwe zadane pytania w przetargach i ochrona własności intelektualnej – rząd powinien pytać dostawców o wyjścia awaryjne: “co się stanie przy ewentualnym przejęciu firmy przez obcy kapitał?” i “czy dane da się bez przeszkód wyeksportować?” oraz “czy gotowa jest przemyślana strategia wyjścia (exit-strategy)?”.
3. zaostrzenie wymogów bezpieczeństwa – sojusz żąda, aby konkretne regulacje i wymogi bezpieczeństwa informacji raz na zawsze wskazały na konieczność przechowywania najbardziej kluczowych danych państwowych tylko u europejskich dostawców.
4. stworzenie “Europejskiego Rynku Chmurowego” – członkowie sojuszu oczekują powołania specjalnej przestrzeni w formie marketplace, na której będą mogli się zarejestrować wyłącznie rzetelni, sprawdzeni europejscy dostawcy oprogramowania i usług chmurowych. Na bazie marketplace organy administracji publicznej będą mogły bezpiecznie nabywać usługi chmurowe.
5. długofalowe partnerstwo publiczno-prywatne – członkowie sojuszu apelują o aktywne inwestowanie we wspólne partnerstwo, na przykład w formie konsorcjów, gdzie państwowe centra danych i europejskie firmy będą wspólnie zapewniać usługi chmurowe.
6. strategiczne wykorzystanie siły nabywczej państwa – inwestycje państwowe i mechanizmy zamówień publicznych powinny być używane celowo do wzmocnienia oraz odbudowy europejskiego i lokalnego sektora IT. Należy zmienić strukturę rynku chmurowego, tak jak zostało to poprawnie zdiagnozowane to w raporcie Drugiego (zbyt duże uzależnienie od kilku dostawców).
7. postawienie na współpracę w ramach Unii Europejskiej – członkowie sojuszu wymagają aktywnego udziału w europejskich inicjatywach, tak by decyzje podejmowane w Holandii wspierały unijne standardy strategicznej niezależności od big tech w całej Unii
8. rozpoczęcie migracji powrotnej – członkowie domagają się od jednostek samorządowych, agencji wykonawczych, prowincji i samych ministerstw natychmiastowego podjęcia rozmów o powrocie krytycznych systemów informatycznych z powrotem na terytorium Holandii i do europejskich dostawców.

Trzy filary działania sojuszu

Sojusz podkreśla, że nie chodzi im o zamykanie się na świat (tzw. protekcjonizm), ale o odzyskanie kontroli. Opierają się na trzech technicznych fundamentach:

• otwarta Architektura (Open Architectuur) – systemy są budowane modułowo. Zaletą jest brak tzw. vendor lock-in (uwięzienia u jednego dostawcy). Jeśli urząd nie będzie zadowolony z usług np. KPN, będzie mógł łatwo przenieść swoje aplikacje do innej firmy w sojuszu.
• otwarte Standardy (Open Standaarden) – systemy różnych firm muszą ze sobą płynnie współpracować (interoperacyjność). Zaletą jest to, że dane można łatwo przesyłać i wymieniać między różnymi urzędami i dostawcami bez barier technicznych.
• otwarte Oprogramowanie (Open Source Software) – dążenie do tego, by platforma chmurowa w całości opierała się na kodzie źródłowym, który każdy może sprawdzić. Zaletą jest pełna przejrzystość. Nikt nie “dołoży” do oprogramowania ukrytych funkcji (backdoors), ponieważ kod jest jawny i kontrolowany przez społeczność oraz ekspertów sojuszu.

Krótkie zestawienie partnerów projektu

1. Centric

To jeden z największych dostawców usług IT w Holandii.

• specjalizacja – dostarczanie oprogramowania specyficznego dla branż (szczególnie dla sektora publicznego/gmin), zarządzanie infrastrukturą IT oraz usługi kadrowo-płacowe.

• rola w grupie – wnosi ogromne doświadczenie w obsłudze administracji publicznej i dużych przedsiębiorstw.

2. KPN

Holenderski odpowiednik Orange Polska (dawniej Telekomunikacja Polska) – narodowy operator telekomunikacyjny.

• specjalizacja – łączność (światłowody, 5G), bezpieczeństwo sieciowe oraz usługi chmurowe i hostingowe.

• rola w grupie – zapewnia fundament w postaci infrastruktury sieciowej i fizycznych centrów danych na terenie kraju.

3. Info Support

Firma skoncentrowana na “inteligentnych” rozwiązaniach programistycznych.

• specjalizacja – tworzenie oprogramowania na zamówienie, BI (Business Intelligence), sztuczna inteligencja oraz zarządzanie danymi.

• rola w grupie – odpowiada za warstwę innowacji i rozwój aplikacji działających w chmurze.

4. Intermax

Wyspecjalizowany dostawca usług chmurowych z dużym naciskiem na bezpieczeństwo.

• specjalizacja – chmury hybrydowe, cyberbezpieczeństwo oraz hosting o krytycznym znaczeniu (np. dla sektora medycznego).

• rola w grupie – ekspert od ochrony danych wrażliwych i zgodności z rygorystycznymi przepisami.

5. Nebul

Najmniejszy, ale bardzo nowoczesny gracz w zestawieniu.

• specjalizacja – suwerenna chmura oparta na technologiach NVIDIA (AI) i VMware. Skupiają się na wysokiej wydajności obliczeniowej.

• rola w grupie – dostarcza technologię do zaawansowanych obliczeń i AI w modelu lokalnym (on-shore).

6. Previder

Dostawca typu “wszystko w jednym” (Managed Service Provider).

• specjalizacja  – posiadają własne, ekologiczne centra danych. Oferują kolokację, chmurę prywatną oraz nowoczesne miejsca pracy w chmurze.

• rola w grupie – stabilny dostawca infrastruktury (IaaS) i platformy (PaaS).

7. Uniserver

Lider na holenderskim rynku usług chmurowych dla partnerów IT.

• specjalizacja – dostarczanie infrastruktury chmurowej, którą inne firmy mogą odsprzedawać pod własną marką (white-label).

• rola w grupie – optymalizacja dystrybucji usług chmurowych i wsparcie modelu współpracy między firmami

8. Stichting DINL, czyli w pełnym rozwinięciu Stichting Digitale Infrastructuur Nederland (Fundacja na rzecz Holenderskiej Infrastruktury Cyfrowej), to kluczowa organizacja dla całego ekosystemu technologicznego w Holandii. Jest to koalicja (organizacja parasolowa) zrzeszająca organizacje non-profit i stowarzyszenia branżowe, które stanowią fundament holenderskiego internetu. DINL funkcjonuje jako oficjalny „głos” i główny punkt kontaktowy dla całego sektora infrastruktury cyfrowej w kraju. Ich celem jest reprezentowanie interesów firm technologicznych wobec rządu, mediów i społeczeństwa, a także dbanie o to, by holenderski internet działał bezpiecznie i efektywnie. Fundacja została oficjalnie założona w listopadzie 2014 roku. Inicjatorami były najważniejsze instytucje utrzymujące holenderską sieć w ruchu: AMS-IX – jeden z największych na świecie węzłów wymiany ruchu internetowego (z siedzibą w Amsterdamie), SIDN – organizacja zarządzająca holenderską domeną narodową .nl, SURFnet – zaawansowana sieć komputerowa dla holenderskiej edukacji wyższej i badań naukowych, DHPA i ISPConnect – organizacje zrzeszające branżę hostingową, dostawców chmury oraz dostawców usług internetowych (ISP), NLnet – fundacja wspierająca otwarty internet. Niedługo później do grona współzałożycieli dołączyło również DDA (Dutch Datacenter Association), zrzeszające właścicieli potężnych holenderskich centrów danych.

9. TNO (pełna nazwa: Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek, czyli Holenderska Organizacja Zastosowań Nauki) to zupełnie inny typ instytucji niż opisane wcześniej DINL. Nie jest to stowarzyszenie ani organizacja przedsiębiorców, ale potężna, niezależna organizacja badawczo-rozwojowa (R&D). Najłatwiej przyrównać ją do niemieckiego Towarzystwa Fraunhofera (Fraunhofer-Gesellschaft) lub polskiej Sieci Badawczej Łukasiewicz. To jeden z najważniejszych i najbardziej innowacyjnych instytutów badawczych w Europie.